Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν κρίσιμα ζητήματα που αφορούν:

• την πορεία και τους στόχους του έργου για τα ενδιαιτήματα του τρυγονιού,
• την υφιστάμενη κατάσταση και τα επιστημονικά δεδομένα για το είδος,
• τις προκλήσεις και τις ανάγκες διαχείρισης του τρυγονιού στην Ελλάδα.
Οι παρουσιάσεις πραγματοποιήθηκαν από επιστημονικούς συνεργάτες της ΚΟΜΑΘ και Καθηγητές του ΑΠΘ και του ΠΘ, ενώ ακολούθησε ουσιαστική συζήτηση με τους συμμετέχοντες, κατά την οποία αναδείχθηκε η ανάγκη για τεκμηριωμένες παρεμβάσεις και ενεργή συμμετοχή των κυνηγών στη διαχείριση των ενδιαιτημάτων.

Η συμμετοχή των κυνηγών και των εκπροσώπων των Κυνηγετικών Συλλόγων ήταν ιδιαίτερα σημαντική, επιβεβαιώνοντας το έντονο ενδιαφέρον της κυνηγετικής κοινότητας για την προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση του τρυγονιού.
Η ΚΟΜΑΘ συνεχίζει με συνέπεια την υλοποίηση δράσεων ενημέρωσης και επιμόρφωσης, ενισχύοντας τον ρόλο των κυνηγών ως ενεργών διαχειριστών της άγριας πανίδας και των ενδιαιτημάτων της. Για το λόγο αυτό έχει προγραμματίσει το εν λόγω σεμινάριο επιμόρφωσης να υλοποιηθεί και σε άλλες περιοχές της Μακεδονίας και Θράκης.


Πρόγραμμα
"Καινοτόμες δράσεις διαχείρισης και αποκατάστασης των ενδιαιτημάτων του τρυγονιού (Streptopelia turtur)"
ΧΠ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑ 2024
Α.Π. 4 ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ
Προϋπολογισμός 50.000 € - ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ
Δικαιούχος ΚΟΜΑΘ - Συνδικαιούχος ΑΠΘ

Παρουσίαση έγινε από τον Καθηγητή κ. Μπίρτσα

Δείτε αναλυτικά την πρόκληση και πρόγραμμα τεχνικής συνάντησης που διοργανώνει η ΚΟ.ΜΑ.Θ με την αιγίδα του ΥΠΕΝ και την υποστήριξη της ΚΣΕ.

Η συνάντηση θα γίνει την Τρίτη 31 Μαρτίου 2026 στις 9 πμ στην Αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του Δήμου Δράμας και τιτλοφορείται "Δασική Υπηρεσία και Κυνηγετικές Οργανώσεις: συνέργειες για βέλτιστη διαχείριση άγριων πτηνών και θηλαστικών".

 Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα της εκδήλωσης:

Η Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδος χρηματοδότησε επίσης από το 1994-1995 έως και το 2025, επί τριάντα χρόνια, το ερευνητικό πρόγραμμα «ΑΡΤΕΜΙΣ», μια διαρκής παρακολούθηση και μελέτη των θηραματικών πληθυσμών της χώρας, μέσω της συστηματικής καταγραφής της κυνηγετικής κάρπωσης.
Την παρούσα χρονική περίοδο, όπου οι πιέσεις προς τους κυνηγούς και οι προσπάθειες συρρίκνωσης της κυνηγετικής δραστηριότητας από διάφορους παράγοντες είναι περισσότερες από ποτέ, η ύπαρξη επιστημονικών στοιχείων που στηρίζουν το κυνήγι είναι αναγκαία και επιτακτική. Χρειάζεται επιστημονικότητα, μέθοδος, τεκμηρίωση, γνώση, στρατηγική και επιμονή. Πρέπει να συμβάλλει ο καθένας από εμάς με τον τρόπο του. Η διεύρυνση του συνόλου των κυνηγών, οι οποίοι συμπληρώνουν τα στατιστικά ερωτηματολόγια, οδηγεί και στη συνειδητοποίηση της σημασίας που έχει η επιστημονική θωράκιση της κυνηγετικής δραστηριότητας. Πρέπει να αντιληφθούμε επιτέλους, ότι το μέλλον του κυνηγίου εξαρτάται από όλους μας.
Διευκρινίζουμε ότι, υπάρχει πια η δυνατότητα συμπλήρωσης του ψηφιακού ημερολογίου κυνηγού που φέρει τον τίτλο «ΚΑΡΠΩΣΗΣ», που έχουν προμηθευτεί δωρεάν οι κυνηγοί-μέλη των αναγνωρισμένων Κυνηγετικών Συλλόγων

Αυτό το φθινόπωρο, η FACE θα συνεργαστεί για άλλη μια φορά με την JAGD & HUND , τη μεγαλύτερη έκθεση κυνηγιού της Ευρώπης – www.jagdundhund.de – και το Gold Patron, για να ξεκινήσει τον δεύτερο γύρο ενός συναρπαστικού φωτογραφικού διαγωνισμού. Μετά την πρεμιέρα στην φετινή εμπορική έκθεση, ο διαγωνισμός « Η φωτογραφία κυνηγιού της χρονιάς στην Ευρώπη » θα αναδείξει και πάλι την ποικιλομορφία, τις αξίες και τις προσωπικές ιστορίες κυνηγών, κυνηγών και λάτρεις της φύσης σε όλη την Ευρώπη.

Οι φωτογραφίες θα συλλεχθούν μέσω μιας διαδικτυακής πλατφόρμας και θα κριθούν στη συνέχεια από μια ειδική κριτική επιτροπή επαγγελματιών. Η τελετή απονομής των βραβείων θα πραγματοποιηθεί τον Ιανουάριο στην JAGD & HUND 2026 στο Ντόρτμουντ της Γερμανίας, όπου οι καλύτερες φωτογραφίες θα εκτεθούν επίσης μπροστά σε χιλιάδες επισκέπτες της εμπορικής έκθεσης.
Οι δράσεις FACE και JAGD & HUND στοχεύουν στην προώθηση του κυνηγιού ως πολύτιμου μέρους του ευρωπαϊκού πολιτισμού, της διατήρησης και της αγροτικής ζωής.
Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων υπάρχουν παρακάτω

Το κυνήγι σας. Η στιγμή σου. Η εικόνα σου.
Η μαγεία του κυνηγιού βρίσκεται στις μικρές στιγμές: το πρώτο φως της αυγής, το ήσυχο τρίξιμο στο δάσος, η οπτική επαφή με το θήραμα. Όλες αυτές είναι ιστορίες που θέλουν να ειπωθούν – σε εικόνες που συγκινούν.

Το «Europe's Hunting Photo of the Year 2025» αναζητά ακριβώς τέτοιες στιγμές. Μαζί με την FACE (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία για το Κυνήγι και τη Διατήρηση), η JAGD & HUND καλεί όλους τους Ευρωπαίους κυνηγούς για δεύτερη φορά να στείλουν τις πιο συναισθηματικές, εντυπωσιακές και αυθεντικές κυνηγετικές φωτογραφίες τους.

Δείξτε μας τι σημαίνει για εσάς το κυνήγι – η σύνδεση με τη φύση, η εμπειρία της παράδοσης, ο σεβασμός στο παιχνίδι. Δείξτε μας το πάθος και τις ικανότητές σας μέσα από τις φωτογραφίες σας, που δείχνουν την αισθητική πλευρά του κυνηγιού (όχι φωτογραφίες κυνηγών).

Οι καλύτερες λήψεις θα επιλεγούν από μια κορυφαία κριτική επιτροπή και θα παρουσιαστούν σε ένα μεγάλο κοινό στο JAGD & HUND 2026 και θα απονεμηθούν βραβεία.

Είτε ήσυχες στιγμές στη φύση, παραδοσιακές σκηνές ή προσωπικές εμπειρίες κατά την καταδίωξη – αναζητούμε τις καλύτερες φωτογραφίες σε συνολικά τέσσερις κατηγορίες που αποτυπώνουν την ποικιλομορφία και τη γοητεία του κυνηγιού.
Λάβετε μέρος και γίνετε μέρος μιας πανευρωπαϊκής εικονογραφημένης ιστορίας του κυνηγιού. Κάντε την κυνηγετική σας στιγμή κορυφαία στιγμή της χρονιάς!
Μπορείτε να μπείτε στον παρακάτω σύνδεσμο

Ευρωπαϊκός διαγωνισμός κυνηγετικής φωτογραφίας της χρονιάς | JAGD & HUND
https://www.jagdundhund.de/en/photo-competition/

Προϋποθέσεις συμμετοχής
– Έναρξη διαγωνισμού: 12 Σεπτεμβρίου 2025

– Καταληκτική ημερομηνία: 15 Δεκεμβρίου 2025

– Κάθε συμμετέχων μπορεί να υποβάλει έως και 5 φωτογραφίες.

– Οι συμμετέχοντες πρέπει να είναι άνω των 18 ετών.
Μπορείτε να βρείτε τους αναλυτικούς όρους συμμετοχής εδώ.
Conditions of participation "Photo competition" - Jagd und Hund
https://www.jagdundhund.de/en/conditions-of-participation-photo-competition/

Κριτική Επιτροπή & Βραβεία

Μια κριτική επιτροπή εμπειρογνωμόνων θα αξιολογήσει τις φωτογραφίες που υποβλήθηκαν. Τα καλύτερα έργα όχι μόνο θα εκτεθούν στο JAGD & HUND 2026, αλλά θα βραβευτούν και με βραβεία. Οι νικητές κάθε κατηγορίας μπορούν να προσβλέπουν σε ένα μη χρηματικό έπαθλο αξίας περίπου 500 €.

Τελετή απονομής
: Η τελετή απονομής και η παρουσίαση των νικητήριων φωτογραφιών θα πραγματοποιηθούν στο JAGD & HUND 2026.

Σύμφωνα με ενημέρωση της FACE, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με τους στόχους της ΕΕ για την επερχόμενη Παγκόσμια Διάσκεψη για την Αγρια Ζωή (CITES CoP20), με στόχο την ενίσχυση της δέσμευσης της ΕΕ να διασφαλίσει ότι το εμπόριο άγριας πανίδας και χλωρίδας είναι νόμιμο και βιώσιμο.

Φέτος, η CITES γιορτάζει 50 χρόνια ρύθμισης του παγκόσμιου εμπορίου άγριας ζωής. Η 20ή συνεδρίαση της Διάσκεψης των Μελών της CITES (CITES CoP20) θα πραγματοποιηθεί στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν (24 Νοεμβρίου - 5 Δεκεμβρίου 2025), καθορίζοντας την ατζέντα για τις μελλοντικές διεθνείς δεσμεύσεις σχετικά με το εμπόριο άγριας ζωής.

Για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε μια επιστημονική προσέγγιση για τη διακίνηση κυνηγετικών τροπαίων, αποφεύγοντας τις εκκλήσεις για περιορισμούς και αναγνωρίζοντας αντ' αυτού τα οφέλη που μπορούν να προσφέρουν τα καλά διαχειριζόμενα κυνηγετικά προγράμματα για τη διατήρηση της άγριας ζωής και τις τοπικές κοινότητες.
Παράλληλα με την FACE, αρκετές οργανώσεις χαιρετίζουν το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο Laurens Hoedemaker, Πρόεδρος της FACE , δήλωσε: «Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να επαινεθεί για την υιοθέτηση μιας επιστημονικής προσέγγισης στο κυνήγι, και ιδιαίτερα, στη διακίνηση κυνηγετικών τροπαίων. Αυτό σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα στην αναγνώριση του θετικού ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει το κυνήγι».

Όσον αφορά τη μετακίνηση κυνηγετικών τροπαίων εντός της Ευρώπης, ισχύουν αυστηροί νόμοι για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη εφαρμόζουν αυξημένο έλεγχο σε συγκεκριμένα είδη στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης της ΕΕ κατά της Εμπορίας Άγριας Ζωής.
Είναι σημαντικό ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλοι διεθνείς οργανισμοί, όπως η IUCN, έχουν αναγνωρίσει ότι το νόμιμο και βιώσιμο εμπόριο άγριας ζωής μπορεί να προσφέρει πολλαπλά οφέλη για τη διατήρηση, τα μέσα διαβίωσης, τις τοπικές οικονομίες και να υποστηρίξει τις προσπάθειες επιβολής του νόμου για την καταπολέμηση των παράνομων δραστηριοτήτων.

Σε ένα ενημερωτικό έγγραφο της Ομάδας Ειδικών για τη Βιώσιμη Χρήση και τα Μέσα Διαβίωσης της IUCN (IUCN SULi), οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι « οι κακώς στοχευμένες ή γενικές απαγορεύσεις ή περιορισμοί επηρεάζουν τόσο τις καλές όσο και τις κακές κυνηγετικές πρακτικές. Είναι εργαλεία που κινδυνεύουν να υπονομεύσουν σημαντικά οφέλη τόσο για τη διατήρηση όσο και για τα τοπικά μέσα διαβίωσης, επιδεινώνοντας συχνά αντί να αντιμετωπίζουν τις επικρατούσες κύριες απειλές της απώλειας οικοτόπων και της λαθροθηρίας »

Η FACE ΕΙΝΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ
Ιδρυμένη το 1977, η FACE εκπροσωπεί τα συμφέροντα των 7 εκατομμυρίων κυνηγών της Ευρώπης ως διεθνής μη κερδοσκοπικός μη κυβερνητικός οργανισμός (ΜΚΟ). Αυτό καθιστά την FACE τον μεγαλύτερο δημοκρατικά αντιπροσωπευτικό φορέα για τους κυνηγούς στον κόσμο και πιθανώς έναν από τους μεγαλύτερους ευρωπαϊκούς οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών.
Η Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδας είναι μόνιμο μέλος της FACE

Την επίσημη έναρξη του συνεδρίου έκανε ο Αναπληρωτής Καθηγητής Δασικής Οικονομικής του ΑΠΘ και Υπεύθυνος Επιστημονικών της ΚΟΜΑΘ, κ. Κωνσταντίνος Παπασπυρόπουλος

Η Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας – Θράκης (ΚΟΜΑΘ) συνεχίζει τις δράσεις ενημέρωσης και διαφάνειας προς τους πολίτες και τους θεσμούς, εκδίδοντας το νέο ενημερωτικό σημείωμα «Οι Θέσεις της ΚΟΜΑΘ» (Vol. 3 / Σεπτέμβριος 2025).

Το συγκεκριμένο ενημερωτικό επικεντρώνεται στις θέσεις της Ομοσπονδίας για τη θήρα υπό την εμφάνιση της ευλογιάς των προβάτων. Με σαφή και τεκμηριωμένο τρόπο, παρουσιάζεται ότι η κυνηγετική δραστηριότητα δεν σχετίζεται με τη μετάδοση της νόσου, όπως επιβεβαιώνουν διεθνείς επιστημονικοί φορείς (EFSA, WOAH). Παράλληλα, καταγράφονται τα αναγνωρισμένα αποτελεσματικά μέτρα για την προστασία της κτηνοτροφίας, όπως οι περιορισμοί μετακινήσεων κοπαδιών και οι κτηνιατρικοί έλεγχοι, σε αντιδιαστολή με τις προτάσεις για απαγορεύσεις που δεν διαθέτουν επιδημιολογικό έρεισμα.

Το σημείωμα εντάσσεται σε μια σειρά σύντομων, εύληπτων ενημερωτικών εκδόσεων της ΚΟΜΑΘ που έχουν στόχο:

• να παρουσιάζουν με σαφήνεια τις θέσεις της Ομοσπονδίας για καίρια ζητήματα της κυνηγετικής δραστηριότητας,

• να ενισχύουν τη δημόσια συζήτηση με επιστημονικά τεκμηριωμένα επιχειρήματα,

• να αναδεικνύουν τον ρόλο των κυνηγών ως αρωγών στην προστασία της φύσης, της υπαίθρου και της κτηνοτροφίας.

Η ΚΟΜΑΘ θα συνεχίσει να παράγει αντίστοιχα ενημερωτικά σημειώματα για θέματα που απασχολούν την κυνηγετική οικογένεια και τις τοπικές κοινωνίες, στηρίζοντας τον διάλογο με την πολιτεία και τους κοινωνικούς εταίρους.

Μπορείτε να το δείτε αναλυτικά στον παρακάτω σύνδεσμο

νέο ενημερωτικό σημείωμα για τη θήρα και την ευλογιά των προβάτων

Η Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας Θράκης (ΚΟΜΑΘ) πραγματοποίησε σήμερα 17/9/2025 συνάντηση εργασίας στην Επιθεώρηση Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής Μακεδονίας Θράκης (ΕΕΔΠ-ΜΘ), με αντικείμενο τις προτάσεις Περιφερειών της χώρας για απαγόρευση της θήρας λόγω της έξαρσης της ευλογιάς των προβάτων. Τη συνάντηση συντόνισε ο Προϊστάμενος της ΕΕΔΠ-ΜΘ Δρ. Νικήτας Φραγκισκάκης, παρουσία και ανώτερων στελεχών της ΕΕΔΠ-ΜΘ. Από πλευράς ΚΟΜΑΘ παρόντες ήταν ο Πρόεδρος Αστέριος Τζίμας και ο Διοικητικός Υπεύθυνος του Επιστημονικού τμήματος.

Η ΚΟΜΑΘ υπογράμμισε την αντίθεσή της στις προτεινόμενες απαγορεύσεις θήρας, καθώς δεν προκύπτει επιστημονικά ότι η κυνηγετική δραστηριότητα ενισχύει τη μετάδοση του νοσήματος. Εξάλλου, η έξαρση της ευλογιάς έλαβε χώρα την εαρινή και θερινή περίοδο, πριν την έναρξη της κυνηγετικής περιόδου. Παράλληλα τόνισε ότι είναι άνιση μεταχείριση μόνο εναντίον των κυνηγών μια τέτοια απαγόρευση, η οποία οδηγεί σε στρεβλώσεις, καθώς αφαιρείται από το κράτος ένα βασικό εργαλείο παρακολούθησης και επιτήρησης της υπαίθρου που προσφέρουν οι κυνηγοί με την καθημερινή τους παρουσία.

Η ΚΟΜΑΘ ανέλαβε την υποχρέωση να ενημερώσει όλους τους κυνηγούς της για τα μέτρα βιοασφάλειας και σε συνεργασία με τους Κυνηγετικούς Συλλόγους να συμβάλλει στην παροχή απολυμαντικών για τον καθαρισμό οχημάτων, υποδημάτων, ρουχισμού και των πελμάτων των κυνηγετικών σκύλων.

Τέλος, η ΚΟΜΑΘ τόνισε ότι οι λύσεις πρέπει να στηρίζονται στην επιστημονική τεκμηρίωση, στη διεθνή εμπειρία και στη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε να προστατευθεί αποτελεσματικά η κτηνοτροφία χωρίς να πληγεί άσκοπα η νόμιμη κυνηγετική δραστηριότητα.

Οι θέσεις μας για την υφιστάμενη κατάσταση

• Όχι στις οριζόντιες απαγορεύσεις: Οι οριζόντιες πενταετείς απαγορεύσεις δε βοηθούν την άγρια πανίδα και τα ενδιαιτήματά της
• Η θήρα ως σύμμαχος: Η οργανωμένη κυνηγετική δραστηριότητα στηρίζει την ανάκαμψη του οικοσυστήματος, δεν την απειλεί
• Επιστημονική, δίκαιη διαχείριση: Τα μέτρα πρέπει να βασίζονται σε επιστημονικά κριτήρια, με διάλογο και χωρίς υπερβολές που επιβαρύνουν άδικα κυρίως τους κυνηγούς

Έξι (6) προτάσεις για τη βέλτιστη διαχείριση της θήρας μετά από δασική πυρκαγιά

1. Προϋποθέσεις για μέτρα διαχείρισης

Λήψη μέτρων μόνο εφόσον η καμένη περιοχή είναι μεγαλύτερη των:
• 5.000 στρ. σε ενδιαιτήματα που διαβιούν ορνιθόμορφα (πχ πέρδικες) ή μικρά θηλαστικά (πχ λαγός)
• 30.000 στρ. σε ενδιαιτήματα που διαβιούν δασόβια πτηνά & αγριόχοιροι, ή ελαφοειδή

2. Διαχείριση θηραματικών ειδών

• Άμεση παροχή τροφής και νερού σε αγριόχοιρο, λαγό και ελαφοειδή
• Σπορές αγρωστωδών & ψυχανθών, ποτίστρες, τεχνητές φωλιές για βελτίωση ενδιαιτημάτων
• Απομάκρυνση αδεσπότων, αλεπούδων, κορακοειδών με επιλεκτική σύλληψη & συνεργεία δίωξης

3. Χωρικές & Χρονικές απαγορεύσεις θήρας

• Μικρές καμένες εκτάσεις (<5.000 στρ.) → Καμία απαγόρευση θήρας
• Μεσαίες εκτάσεις (5.000–30.000 στρ.) → Απαγόρευση για μικρό θήραμα (πέρδικες, λαγός) για 1–3 έτη
• Μεγάλες εκτάσεις (>30.000 στρ.) → Απαγόρευση για μεγάλα θηλαστικά (αγριόχοιρος, ελαφοειδή) για 3–5 έτη
• Ειδικά: Μικρό θήραμα συνήθως 1–2 έτη (σπάνια 3). Ο αγριόχοιρος 3–5 έτη μόνο όπου χρειάζεται
• Εξαίρεση: Σε θέματα δημόσιας υγείας & αγροτικής οικονομίας, συνέχιση θήρας αγριόχοιρου με ειδικές ρυθμίσεις

4. Μέτρα αποκατάστασης οικοσυστήματος

• Κλαδοπλέγματα για κάλυψη στα εδαφόβια και στα μικρά θηράματα
• Διατήρηση 10–20 καμένων δέντρων/εκτάριο για πτηνά και αποφυγή υλοτομιών σε κρίσιμες περιόδους
• Διατήρηση των διάκενων και φυτεύσεις τουλάχιστον 5% με καρποφόρα & βραδύκαυστα είδη

5. Όρια απαγορευμένης έκτασης

• Καμένη περιοχή συν 100 μ. ως περιμετρική ζώνη απαγόρευσης
• Χρήση φυσικών ορίων (δρόμοι, ρέματα, τοπόσημα) για σαφήνεια
• Συνδυασμός με υπάρχουσες απαγορεύσεις (ΚΑΖ & ορισμένου χρόνου)

6. Εκγύμναση κυνηγετικών σκύλων

• Σε απαγόρευση για 1–2 έτη → Εκγύμναση από Ιούλιο έως την έναρξη θήρας λαγού
• Σε απαγόρευση για ≥3 έτη → Εκγύμναση από Μάρτιο έως Ιούλιο, από το 2ο έτος και μετά
• Επίσημοι αγώνες → Δυνατοί μετά το 2ο έτος (π.χ. Εθνικό Πρωτάθλημα Ιχνηλατών)
• Σταδιακή χρήση → Ομαλή επανένταξη του χώρου εκγύμνασης

Επιστημονική διαχείριση – όχι τυφλές απαγορεύσεις: οι κυνηγοί είναι σύμμαχοι στην προστασία και αποκατάσταση της άγριας ζωής μετά τις πυρκαγιές


Κυνηγετική Ομοσπονδία ΜΑκεδονίας Θράκης: Κυνηγάμε Υπεύθυνα

Η Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία διοργάνωσε με επιτυχία το 12ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο στην πόλη της Καρδίτσας
Το βασικό θέμα του Συνεδρίου ήταν: Κλιματική Κρίση και Ανάπτυξη Λιβαδιών – Κτηνοτροφίας.

Κύριος στόχος του Συνεδρίου ήταν η βέλτιστη αξιοποίηση των νέων επιστημονικών δεδομένων και εργαλείων για την ανάπτυξη προτάσεων προσαρμογής και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των βοσκήσιμων γαιών. Παρουσιάστηκαν ερευνητικές εργασίες, αποτελέσματα ερευνητικών προγραμματικών, νέες μεθοδολογίες και εργαλεία έρευνας, κ.ά. που πραγματεύονται όλα τα αντικείμενα της Λιβαδοπονικής Επιστήμης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και την αποτελεσματική διαχείριση των λιβαδικών πόρων (νερό, έδαφος, βλάστηση και ζωικοί οργανισμοί), την αειφόρο παραγωγή ποιοτικών ζωικών προϊόντων, την προστασία της βιοποικιλότητας, την ενίσχυση των υπηρεσιών οικοσυστήματος, τη διατήρηση οικότοπων, τοπίων και προστατευτέων αντικειμένων καθώς και την αντιμετώπιση και τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης.

Η Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας – Θράκης σταθερά υποστηρίζει τις ενέργειες της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας, αναπτύσσοντας συνεργασίες για την αειφορική διαχείριση των λιβαδιών και τη σημασία τους για τα θηραματικά είδη.

Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. της ΚΟΜΑΘ απευθύνθηκε στους συμμετέχοντες στο Συνέδριο με τον ακόλουθο χαιρετισμό: 

Η Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας – Θράκης είναι για άλλη μια φορά ένας από τους χορηγούς του Πανελλήνιου Λιβαδοπονικού Συνεδρίου.
Με ιδιαίτερη χαρά βλέπουμε φέτος να διοργανώνεται το 12ο Συνέδριο σας, με τον επίκαιρο τίτλο «Κλιματική Κρίση και Ανάπτυξη Λιβαδιών – Κτηνοτροφίας»
Όλα αυτά τα χρόνια η επιστημονική κοινότητα με συνέπεια και αξιοπιστία εργάζεται για την ανάδειξη της αξίας των λιβαδικών οικοσυστημάτων, καταδεικνύοντας ότι τα περιβαλλοντικά ζητήματα μπορούν να αντιμετωπισθούν με ρεαλισμό, ακόμα και υπό την πίεση της οικονομικής κρίσης, πάντα μέσα στο πλαίσιο της αειφορικής διαχείρισης.
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι η καλή μας συνεργασία με την Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία οδήγησε πριν λίγα χρόνια στην από κοινού διοργάνωση Ημερίδας με θέμα «Η σημασία των λιβαδιών στα θηραματικά είδη», παρουσία του τότε Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και στην έκδοση αξιόλογων πρακτικών.
Η ανάπτυξη στρατηγικών για την ενίσχυση της κτηνοτροφίας και η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης αποτελούν ζητούμενο για τους φορείς, τους επιστήμονες και τους επαγγελματίες του κλάδου.
Ευχόμαστε το Συνέδριο σας να συμβάλλει στην κατεύθυνση αυτή και σας δηλώνουμε πως η Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας – Θράκης θα είναι συμπαραστάτης στην προσπάθεια σας, για τη συνολική περιφερειακή ανάπτυξη της υπαίθρου.

Η Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας – Θράκης (ΚΟΜΑΘ), ως ένας από τους πλέον ενεργούς θεσμικούς φορείς στη διαχείριση της άγριας πανίδας και την υπεράσπιση της ισορροπίας ανθρώπου – φύσης, αναλαμβάνει δημόσια θέση απέναντι σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη και πρωτόγνωρη απόφαση: τη σύλληψη και μετεγκατάσταση λύκων από τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας. Η απόφαση αυτή, η οποία συνοδεύεται από Εισαγγελική παρέμβαση και είναι άμεσα εκτελεστέα, εγείρει μια σειρά από σοβαρά ερωτήματα, τόσο πρακτικά όσο και οικολογικά.

Μέσα από τεκμηριωμένες παρατηρήσεις και επιστημονικά επιχειρήματα, η Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας – Θράκης (ΚΟΜΑΘ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου τονίζοντας τις επιπτώσεις που μπορεί να προκύψουν.
Η απόφαση για τη διαδικασία αυτή, χωρίς προηγούμενο στην ελληνική πραγματικότητα, φέρνει στο φως τα σύνθετα ζητήματα διαχείρισης της άγριας ζωής. Το άρθρο που ακολουθεί επιχειρεί να αναδείξει όλες τις πτυχές αυτής της δύσκολης εξίσωσης, με οδηγό την τεκμηριωμένη τοποθέτηση της Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Μακεδονίας – Θράκης (ΚΟΜΑΘ)

ΣΥΛΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΛΥΚΩΝ – ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

Η σύλληψη και μεταφορά λύκων (Canis lupus) από μία περιοχή σε άλλη, όπου ήδη υπάρχει εγκατεστημένος πληθυσμός, αποτελεί μια σύνθετη διαχειριστική πρακτική, η οποία πρέπει να πληροί συγκεκριμένες οικολογικές προϋποθέσεις.
Σκοπός τέτοιων παρεμβάσεων μπορεί να είναι η ενίσχυση της γενετικής ποικιλότητας των λύκων μιας γεωγραφικά απομονωμένης περιοχής, η ενίσχυση πληθυσμού λύκου που έχει υποστεί συρρίκνωση, η απομάκρυνση ατόμων από περιοχές που παρατηρείται υπερπληθυσμός, η απομάκρυνση ατόμων τα οποία εκδηλώνουν αντισυμβατική συμπεριφορά, η άμβλυνση των επιπτώσεων σε φυσικούς πληθυσμούς άλλων άγριων ζώων (πχ ελάφια), η απομάκρυνση ατόμων που δημιουργούν προβλήματα στον άνθρωπο και τις δραστηριότητές του κ.α..
Οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται, μεταξύ άλλων, για τη σύλληψη και μεταφορά λύκων από περιοχή σε περιοχή είναι οι εξής:

1. Μελέτη του ισχύοντος Νομικού Πλαισίου και λήψη απαιτούμενων αδειών
Η σύλληψη και μεταφορά λύκων διέπεται από την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθώς το είδος προστατεύεται από τη Σύμβαση της Βέρνης και την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ (άρθρο 16) και απαιτούνται ειδικές άδειες από τις αρμόδιες αρχές, ειδικά αν η σύλληψη αφορά πληθυσμούς λύκων κάτω από τον 39ο παράλληλο (χονδρικά προσδιορίζεται νοτιότερα από τη νοητή γραμμή που ενώνει τον Βόλο με το Μεσσολόγγι).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2023) έχει τονίσει ότι η εφαρμογή οποιουδήποτε διαχειριστικού μέτρου για τους λύκους, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, πρέπει να τεκμηριώνεται επιστημονικά και να είναι συμβατή με το καθεστώς προστασίας του είδους.
Ωστόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε πρόσφατα (08-05-2025) την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την τροποποίηση του καθεστώτος προστασίας του λύκου, εγκρίνοντας τη μεταφορά του από το Παράρτημα IV («αυστηρά προστατευόμενο») στο Παράρτημα V («προστατευόμενο») της Οδηγίας 92/43. Η νομοθετική πρόταση της Επιτροπής, η οποία καταρτίστηκε μετά από σχετικό ψήφισμα του Κοινοβουλίου εγκρίθηκε με 371 ψήφους υπέρ, 162 κατά και 37 αποχές. Η απόφαση αυτή αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς μια πιο ρεαλιστική και ισορροπημένη προσέγγιση για τη διαχείριση των μεγάλων σαρκοφάγων στην Ευρώπη.
Για να τεθεί σε ισχύ, η νέα νομοθεσία απαιτεί την τελική έγκριση από το Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ, το οποίο ενέκρινε ήδη την πρόταση της Επιτροπής στις 16 Απριλίου 2025. Η οδηγία θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Στη συνέχεια, τα κράτη μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους 18 μήνες για να τη μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο. Μετά από την ενσωμάτωση της οδηγίας στην Εθνική Νομοθεσία η επιστημονική κοινότητα και η Διοίκηση θα αποκτήσουν μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή διαχειριστικών μέτρων για την αντιμετώπιση των ενδεχόμενων επιπτώσεων από τον υπερπληθυσμό ή την ανεπιθύμητη παρουσία του λύκου σε συγκεκριμένες περιοχές.

2. Αποτύπωση της γενετικής ταυτότητας και εξέταση της υγείας των υπό σύλληψη και μεταφορά ατόμων
Τα προς σύλληψη και μεταφορά άτομα λύκου πρέπει να προέρχονται από πληθυσμούς γενετικά «καθαρούς» (αποκλεισμός υβριδίων) και συμβατούς με τους πληθυσμούς των περιοχών υποδοχής, ώστε να αποφεύγεται η γενετική μόλυνση. Επιπλέον, απαιτείται κατάλληλος υγειονομικός έλεγχος ώστε να αποκλειστεί η μεταφορά παθογόνων στους πληθυσμούς των περιοχών υποδοχής.

3. Υπολογισμός της φέρουσας ικανότητας (ζωοχωρητικότητα) των ενδιαιτημάτων της περιοχής υποδοχής
Ο Υπολογισμός της φέρουσας ικανότητας μιας περιοχής και ο υπολογισμός των ικανοποιητικών τιμών διατήρησης ενός είδους, όπως του λύκου, είναι πολυπαραμετρική, πολύπλοκη, πολυδάπανη και χρονοβόρα διαδικασία. Η περιοχή υποδοχής πρέπει να διαθέτει επαρκείς φυσικούς πόρους (τροφή, κάλυψη κ.α.) ασφαλή «καταφύγια» (περιοχές με χαμηλά επίπεδα ανθρωπογενούς όχλησης), ενώ πρέπει να εξασφαλίζεται η μη σύγκρουση ζώων και ανθρώπου ώστε να μπορεί να υποστηρίξει επιπλέον άτομα χωρίς να διαταραχθεί η ισορροπία του οικοσυστήματος ή ο ήδη υπάρχων πληθυσμός.

4. Διασφάλιση της μη διατάραξης της κοινωνικής δομής του υπάρχοντος πληθυσμού και των επικρατειών των μελών του
Οι λύκοι είναι ζώα που εκδηλώνουν έντονη χωροκρατικότητα με σταθερή κοινωνική ιεραρχία. Η παρείσφρηση νέων ατόμων λύκων σε ήδη διαμορφωμένες χωροκράτειες μπορεί να οδηγήσει σε έντονες ενδοειδικές συγκρούσεις ή στην εκδίωξη, ακόμα και θανάτωση, των νεοεισερχόμενων ατόμων.

5. Εξασφάλιση κοινωνικής αποδοχής και ενημέρωση τοπικών πληθυσμών
Η επιτυχία τέτοιων ενεργειών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αποδοχή της τοπικής κοινωνίας. Απαιτείται η συμμετοχή των ενδιαφερομένων μερών (κτηνοτρόφοι, κυνηγοί, περιπατητές, τοπική αυτοδιοίκηση κ.α.) και η διεξαγωγή δράσεων ενημέρωσης.

6. Εξασφάλιση πόρων
Για την υλοποίηση του εγχειρήματος απαιτούνται σημαντικοί οικονομικοί πόροι και εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό (Δασολόγοι, Βιολόγοι, Κτηνίατροι κ.α.) οι οποίοι είναι απαραίτητο να είναι γνώστες της βιολογίας, των τεχνικών σύλληψης, χειρισμού και μεταφοράς των ζώων (εν προκειμένω των λύκων), ενώ παράλληλα να είναι άριστοι γνώστες των περιοχών που θα πραγματοποιηθούν οι συλλήψεις.

Συμπεράσματα

Ειδικά για την σύλληψη και μεταφορά ατόμων λύκων από τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας έχει εκδοθεί Εισαγγελική παρέμβαση η οποία είναι άμεσα εκτελεστέα. Ωστόσο θεωρούμε ότι πριν την υλοποίησή της πρέπει να ληφθούν υπόψη και να βρεθεί λύση στα παρακάτω:
Α) Είναι σχεδόν αδύνατον να εντοπιστούν και να συλληφθούν όλα τα άτομα λύκου που διαβιούν στον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας
Β) Ακόμα κι αν ήταν δυνατόν να συλληφθούν και να απομακρυνθούν όλοι οι λύκοι της περιοχής, το επόμενο χρονικό διάστημα, τον χώρο τους θα καταλάμβαναν άλλα άτομα του είδους από γειτονικές περιοχές που αποδεδειγμένα διαβιούν.
Γ) Αν καταστεί δυνατή η μεταφορά σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, τα απελευθερωθέντα ζώα θα αντιμετωπίσουν κινδύνους από τις ήδη εγκαταστημένες ομάδες οπότε θα αναζητήσουν, εκδιωγμένα, ασφαλείς χώρους σε υποβαθμισμένα ενδιαιτήματα όπως είναι οι κατοικημένες περιοχές (αστικές και περιαστικές) και θα στραφούν σε ανθρωπογενείς πηγές τροφής (σκουπίδια, κροκέτες σε θέσεις τροφοληψίας αδέσποτων ζώων κ.α), αδέσποτα ζώα ή ζώα συντροφιάς κ.α. δημιουργώντας σημαντικά προβλήματα.
Δ) Η μεταφορά σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπου παρατηρούνται έντονες συγκρούσεις (θηρεύσεις κυνηγετικών σκύλων, εμφάνιση κοντά σε οικισμούς, επιπτώσεις στην κτηνοτροφία κ.α.), εγείρει σημαντικά ζητήματα ομαλής συμβίωσης ανθρώπου και λύκου (αύξηση επιπτώσεων, αύξηση πιθανότητας επίθεσης νεαρών λύκων σε ανθρώπους, αύξηση πιθανότητας θανάτωσης λύκων από χρήστες που θίγονται κ.α.

Οι παραπάνω προβληματισμοί, προκαλούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον αλλά και ανησυχία σε χρήστες και επιστήμονες για το σχεδιασμό και την υλοποίηση της σύλληψης και της μετεγκατάστασης των λύκων της Πάρνηθας, μια διαδικασία που είναι πρωτόγνωρη για τη χώρα μας. Αναμένεται να αποδειχθεί στην πράξη, αν και κατά πόσο είμαστε έτοιμοι για ένα τέτοιο εγχείρημα.

Χρήστος Κ. Σώκος και Περικλής Κ. Μπίρτσας
Θηραματολόγοι

Βλέπουν τα πτηνά όπως εμείς; Τι χρώμα πρέπει να έχουν τα ρούχα μας για να είμαστε λιγότερο αντιληπτοί σε αυτά; Πως αντιδρούν τα πτηνά όταν φοράμε ρούχα με έντονα χρώματα; Τα ερωτήματά αυτά έχουν απασχολήσει κυνηγούς, παρατηρητές πτηνών και ερευνητές.

Η κυριότερη αίσθηση των πτηνών είναι η όραση. Ο οφθαλμός των πτηνών είναι ο τελειότερος μεταξύ όλων των ζώων και μπορούν να αντιληφθούν περισσότερα χρώματα από τους ανθρώπους. Η οξύτητα της όρασης τους είναι επίσης υψηλότερη και οφείλεται στο μεγάλο αριθμό αισθητήριων υποδοχέων – κωνίων (για οπτική οξύτητα και αντίληψη των χρωμάτων) και ραβδίων (για όραση σε αμυδρό φως). Στα ημερόβια πτηνά τα κωνία είναι περισσότερα από τα ραβδία, ενώ το αντίστροφο συμβαίνει στα νυχτόβια.

Η θέση των οφθαλμών των πτηνών στο κεφάλι τους έχει σχέση με τον τρόπο ζωής τους. Τα πτηνά τα οποία αποτελούν λεία και πρέπει να αποφεύγουν τους θηρευτές τους, έχουν μάτια τοποθετημένα στα πλάγια της κεφαλής και έτσι βλέπουν σε μεγαλύτερο εύρος. Οι μπεκάτσες μπορούν να βλέπουν στερεοσκοπικά τόσο προς τα εμπρός όσο και προς τα πίσω. Στα αρπακτικά, όπως τα γεράκια και τις κουκουβάγιες, οι οφθαλμοί είναι τοποθετημένοι περισσότερο μπροστά, και έχουν κατάλληλο μηχανισμό για να εστιάζουν κατά την αναζήτηση της λείας τους σε μακρινές αποστάσεις, όπως τα κιάλια.

Η οπτική οξύτητα ενός γερακιού είναι οκτώ φορές ανώτερη από του ανθρώπου, επιτρέποντας του να διακρίνει ένα λαγό σε απόσταση ενάμισι χιλιομέτρου, ενώ η ικανότητα μιας κουκουβάγιας να βλέπει σε αμυδρό φως είναι δέκα φορές ανώτερη αυτής του ανθρώπου.

Πολλά πτηνά μπορούν να βλέπουν στο υπεριώδες και αυτό τους επιτρέπει να αντιλαμβάνονται χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος που ο άνθρωπος δεν μπορεί να διακρίνει. Τα αποδημητικά μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη δυνατότητα αυτή για τον προσανατολισμό τους, καθώς είναι ικανά να προσδιορίσουν τη θέση του ηλίου σε συννεφιασμένη ημέρα. Επίσης η όραση τους στο υπεριώδες βοηθά τα πτηνά να εντοπίσουν την τροφή τους και να επιλέξουν το ταίρι τους. Αρσενικοί κότσυφες με εντονότερο πορτοκαλί στο ράμφος τους προσελκύουν τα θηλυκά. Εντονότερο πορτοκαλί χρώμα αντανακλά περισσότερο την υπεριώδη ακτινοβολία η οποία γίνεται ορατή από τα θηλυκά.

Γαιώδη χρώματα φαίνονται πιο φυσικά για τα πτηνά από τα φωτεινά χρώματα που δεν αποτελούν μέρος του περιβάλλοντός τους. Τα φωτεινά χρώματα και γενικά αυτά που ξεχωρίζουν από το φόντο, όχι μόνο καθιστούν τον παρατηρητή ή τον κυνηγό πιο εμφανή, αλλά σε περίπτωση κίνησης η πιθανότητα εντοπισμού από τα πτηνά πολλαπλασιάζεται. Ο εντοπισμός θα είναι ακόμα ευκολότερος από το πτηνό αν το ρούχο αντανακλά την υπεριώδη ακτινοβολία.
Στις ΗΠΑ διερευνήθηκε σε τι απόσταση ξεπετάγονται διάφορα είδη πτηνών όταν ο ερευνητής φορά ή όχι πορτοκαλί κυνηγετικό γιλέκο. Βρέθηκε πως τα είδη που έφεραν μόνο γαιώδη χρωματισμό στο φτέρωμα τους, απομακρύνονταν σε μεγαλύτερη απόσταση από τον ερευνητή όταν φορούσε το γιλέκο. Ωστόσο, τα είδη που είχαν κόκκινο ή πορτοκαλί χρώμα στο φτέρωμά τους, όπως ο κοκκινολαίμης, δεν επηρεάστηκαν από το γιλέκο.


Σε άλλη έρευνα εξετάστηκε η επίδραση του πορτοκαλί κυνηγετικού γιλέκου στην επιτυχία των κυνηγών να προσελκύσουν και να θηρεύσουν αρσενικούς αγριόγαλους. Βρέθηκε πως οι κυνηγοί που δεν φορούσαν γιλέκο είχαν δυόμιση φορές μεγαλύτερη επιτυχία στη θήρευση αγριόγαλων. Για το λόγο αυτό οι κυνηγοί που θηρεύουν με καρτέρι, εξαιρούνται από την υποχρέωση να φορούν πορτοκαλί γιλέκο, κάτι το οποίο επιβάλλεται για την ασφάλεια των κυνηγών κατά τη θήρα άλλων ειδών θηραμάτων.
Τα πτηνά παρατηρούν γύρω τους για να δουν ποιος τα κοιτάζει. Κοιτούν στα μάτια τα άλλα ζώα και τους ανθρώπους για να δουν τις προθέσεις τους. Μπορούν να εντοπίσουν ακόμα και την κίνηση των ματιών από μεγαλύτερες αποστάσεις σε σχέση με τον άνθρωπο.

Συμπερασματικά, εάν επιδιώκουμε να μην γινόμαστε αντιληπτοί στα πτηνά θα πρέπει να αποφεύγουμε ρουχισμό με ανοιχτά – φωτεινά χρώματα. Επίσης να αποφεύγουμε το λευκό και το μπλέ. Πρέπει να προτιμώνται παραλλαγής ρούχα και γενικά αυτά που ταιριάζουν με τη γύρω βλάστηση. Μερικές εταιρίες κυνηγετικών ειδών έχουν λάβει επίσης υπόψη τους το θέμα της υπεριώδους ακτινοβολίας προσφέροντας εξοπλισμό – πορτοκαλί γιλέκα, λοιπά ρούχα και ομοιώματα – που έχουν υποστεί ειδική επεξεργασία ή αποτελούνται από υλικά που δεν την αντανακλούν. Σημαντικότερη επίδραση όμως ίσως έχουν η ακινησία και η απόκρυψη του προσώπου και των ματιών. Το γείσο του καπέλου παρέχει μια ασπίδα με την οποία μπορεί ο παρατηρητής ή ο κυνηγός να κρύψει τα μάτια του και να αλλάξει το περίγραμμα του προσώπου του. Απότομες κινήσεις θα πρέπει να αποφεύγονται, ενώ καλό είναι να εκμεταλλευόμαστε την περιφερειακή όραση.

Από την έκδοση της Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Μακεδονίας – Θράκης
«ΠΑΝ-ΘΗΡΑΣ, τα πάντα περί θήρας»

Συνεχίζεται για 15η χρονιά η καταγραφή του αγριόγιδου από την Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας – Θράκης. Πρόκειται για διαρκή προσπάθεια για την διατήρηση του είδους και την εφαρμογή αειφορικής του διαχείρισης. Όλα αυτά τα χρόνια, έχει αναπτυχθεί επιτυχής συνεργασία με τη Δασική Υπηρεσία, τον ΟΦΥΠΕΚΑ, τον τοπικό Κυνηγετικό Σύλλογο Δράμας, ενώ ορισμένες χρονιές συμμετείχαν εκπρόσωποι περιβαλλοντικού φορέα από τη Βουλγαρία.
Το έργο υλοποιείται με δαπάνες της Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Μακεδονίας – Θράκης

Το Αγριόγιδο: Βιολογία και Παρουσία στην Ελλάδα

Το αγριόγιδο (Rupicapra rupicapra) είναι ένα μικρόσωμο ορεσίβιο οπληφόρο θηλαστικό της οικογένειας των Βοοειδών, γνωστό για την ευκινησία του σε δύσβατα ορεινά περιβάλλοντα. Στην Ελλάδα απαντάται το βαλκανικό υποείδος (Rupicapra rupicapra balcanica), το οποίο προστατεύεται αυστηρά σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 92/43. Το είδος ενδιαιτάται σε ορεινές περιοχές με χαρακτηριστικά όπως βραχώδεις εξάρσεις και αραιή βλάστηση, ενώ εμφανίζει έντονη εποχιακή μετακίνηση μεταξύ διαφορετικών υψομέτρων. Το βάρος του κυμαίνεται από 30 έως 50 κιλά, και το μήκος των κεράτων του σπάνια υπερβαίνει τα 30 εκατοστά. Το ύψος των ενήλικων ζώων δεν ξεπερνά τα 80 εκατοστά και το μήκος του σώματός τους τα 110-130 εκατοστά. Οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί στη χώρα μας παρατηρούνται σε περιοχές όπως η Ροδόπη, η Οίτη και ο Όλυμπος.

Προστασία του Είδους: Νομοθεσία και Σχέδιο Δράσης

Το αγριόγιδο περιλαμβάνεται στα Παραρτήματα ΙΙ και IV της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και ειδών. Η ένταξή του στο Παράρτημα IV σημαίνει ότι απαιτείται αυστηρή προστασία, απαγορεύοντας την αφαίρεσή του από το φυσικό του περιβάλλον. Επιπλέον, το Κόκκινο Βιβλίο Απειλούμενων Σπονδυλωτών της Ελλάδας κατατάσσει το αγριόγιδο ως είδος που χρήζει άμεσων μέτρων διατήρησης λόγω περιορισμένων πληθυσμών και συνεχούς απειλής από λαθροθηρία, υπερβόσκηση και ανθρωπογενή δραστηριότητα.

Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης (ΕΣΔ) για το Αγριόγιδο, που δημοσιεύτηκε το 2021 και υλοποιείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), εστιάζει στην καταγραφή των πληθυσμών, την προστασία των ενδιαιτημάτων και την ευαισθητοποίηση του κοινού. Στόχος του ΕΣΔ είναι η λήψη μέτρων για τη διασφάλιση της διατήρησης και την επαύξηση αφενός του πληθυσμιακού μεγέθους και αφετέρου της γεωγραφικής εξάπλωσης του αγριόγιδου των Βαλκανίων σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.

Το Ενδιαφέρον της Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Μακεδονίας Θράκης για το Αγριόγιδο

Η Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας Θράκης (ΚΟΜΑΘ) αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο αγριόγιδο, αναγνωρίζοντας τόσο την οικολογική του αξία όσο και τον κρίσιμο ρόλο του στη διατήρηση της βιοποικιλότητας των ορεινών οικοσυστημάτων. Το αγριόγιδο λειτουργεί ως δείκτης υγείας του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς η ευημερία του επηρεάζεται άμεσα από περιβαλλοντικές και ανθρωπογενείς πιέσεις. Μέσω της παρακολούθησης και διαχείρισης του είδους, η ΚΟΜΑΘ επιδιώκει να ενισχύσει τη σημασία της διατήρησης της άγριας πανίδας, ενώ παράλληλα προάγει την υπεύθυνη και αειφορική κυνηγετική συμπεριφορά.

Μακροπρόθεσμα, η ΚΟΜΑΘ στοχεύει στη διασφάλιση ενός ισχυρού και υγιούς πληθυσμού αγριόγιδων, μέσω στοχευμένων διαχειριστικών πρακτικών που θα συμβάλλουν στη βιωσιμότητα του είδους. Εφόσον επιτευχθεί η επιθυμητή αύξηση του πληθυσμού, η ΚΟΜΑΘ βλέπει θετικά τη δυνατότητα αειφορικής κάρπωσης του αγριόγιδου, έτσι ώστε τα μέλη της να επωφεληθούν από τη συνετή και ελεγχόμενη χρήση αυτού του φυσικού πόρου, διατηρώντας πάντα το ισοζύγιο μεταξύ εκμετάλλευσης και διατήρησης.

Έναρξη και Στόχοι των Καταγραφών

Οι συστηματικές καταγραφές πληθυσμού του αγριόγιδου ξεκίνησαν το 2009 με πρωτοβουλία της ΚΟΜΑΘ. Ο βασικός στόχος ήταν η καλύτερη κατανόηση της κατανομής και της δυναμικής των πληθυσμών του είδους, με επίκεντρο τη Ροδόπη και το δάσος στο Φρακτό της Δράμας. Σκοπός αυτών των δράσεων είναι η δημιουργία αξιόπιστης βάσης δεδομένων για τη διαχείριση και προστασία του είδους, η καταπολέμηση της λαθροθηρίας και η προώθηση της αειφορικής χρήσης των φυσικών πόρων.

Διαδικασία Καταγραφών

Οι καταγραφές πραγματοποιούνται με τη μέθοδο της ταυτόχρονης παρατήρησης από σταθερές θέσεις πανοραμικής θέας, χρησιμοποιώντας διοπτρικά όργανα και τηλεσκόπια. Κάθε ομάδα καταγραφής αποτελείται από εξειδικευμένα στελέχη της ΚΟΜΑΘ, δασικούς υπαλλήλους και εθελοντές, ενώ οι παρατηρήσεις γίνονται σε προκαθορισμένα σημεία ώστε να εξασφαλίζεται η συγκρισιμότητα των δεδομένων. Σημαντική προϋπόθεση για τη διεξαγωγή των καταγραφών είναι η έκδοση ειδικής άδειας από το ΥΠΕΝ, καθώς και η συνεργασία με τοπικές αρχές και φορείς διαχείρισης. Η τελευταία άδεια εκδόθηκε το Δεκέμβριο 2024 και έχει ισχύ έως 31 Δεκεμβρίου 2026. Οι καταμετρήσεις γίνονται σε συνεργασία με το Εργαστήριο Διαχείρισης Άγριας Πανίδας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με Επιστημονικά Υπεύθυνο τον Καθηγητή Περικλή Μπίρτσα.

Οι μετρήσεις γίνονται συνήθως τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, όταν τα ζώα συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένα υψόμετρα λόγω της μείωσης της τροφής στα ψηλότερα σημεία. Τα δεδομένα καταγράφονται σε έντυπα απογραφής και συνοδεύονται από φωτογραφικό υλικό που αποτυπώνει τόσο τα ζώα όσο και τα ενδιαιτήματά τους.

Αποτελέσματα καταμετρήσεων

Από τα δεδομένα των μετρήσεων που περιλαμβάνονται στα κείμενα, μερικά από τα σημαντικά αποτελέσματα είναι τα εξής:

Οι πληθυσμιακές Μετρήσεις στο Φρακτό (Δυτική Ροδόπη) κατέδειξαν ότι το διάστημα 2009-2016 καταγράφηκαν πληθυσμοί που κυμαίνονται από 47 έως 148 άτομα ανά έτος. Η αναλογία φύλων είναι ικανοποιητική (ένα αρσενικό για κάθε 1,23 θηλυκά) και δείχνει ευρωστία πληθυσμού, ο δείκτης αναπαραγωγής, όμως, χρειάζεται να βελτιωθεί.

Όσον αφορά την κατανομή πληθυσμών σε λοιπές περιοχές της Ροδόπης:
• Στην περιοχή Μααρά - Άγιος Παύλος εκτιμάται πληθυσμός 22-30 ατόμων.
• Στο Φαλακρό Όρος, καταμετρήθηκαν 9 άτομα σε συγκεκριμένη περιοχή, ενώ άλλες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 10-12 άτομα στη Χαράδρα Νασοβίτσας.
• Στην περιοχή Λεπίδας – Λυκόπουλο – Μεγάλο Λιβάδι, οι μαρτυρίες κάνουν λόγο για 70-80 άτομα, αν και η άμεση παρατήρηση δεν κατέστη εφικτή.

Τα αγριόγιδα εντοπίστηκαν σε υψόμετρα από 600 έως 1.900 μέτρα. Στην περιοχή του Φρακτού προτιμώνται τα 1.100-1.900 μέτρα, ενώ σε άλλες περιοχές της Δυτικής Ροδόπης συναντώνται και σε χαμηλότερα υψόμετρα. Τέλος, έχουν καταγραφεί αγριόγιδα σε μη τυπικά ενδιαιτήματα, όπως χαμηλότερα υψόμετρα με δασική κάλυψη και μικτές συστάδες δρυός, γεγονός που αποτελεί αντικείμενο περαιτέρω μελέτης.

 Συμπεράσματα

Η παρακολούθηση του αγριόγιδου αποτελεί καθοριστικό εργαλείο για την προστασία του, καθώς και για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας των ορεινών οικοσυστημάτων. Οι Κυνηγετικές Οργανώσεις, σε συνεργασία με το ΥΠΕΝ και άλλους φορείς, αναλαμβάνουν την πρωτοβουλία να διατηρήσουν αυτό το μοναδικό είδος, συμβάλλοντας στην αειφορική διαχείριση και προστασία της άγριας πανίδας στην Ελλάδα.

Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Γκάσιος

Η ΚΟΜΑΘ, λαμβάνοντας υπόψη τις προτάσεις των κυνηγών, προχώρησε σε απλούστευση της εφαρμογής καταγραφής περιστατικών επιθέσεων λύκων σε κυνηγετικούς σκύλους.

Με μόλις πέντε (5) σύντομες απαντήσεις μπορείτε να καταχωρήσετε το συμβάν στον κυνηγετικό σας σκύλο.

Σημειώνουμε ότι στη νέα εφαρμογή πρέπει να καταχωρείτε μόνο έναν σκύλο ανά περιστατικό.
Εάν υπήρξαν περισσότεροι σκύλοι στο περιστατικό, θα πρέπει να υποβάλλετε τόσες καταγραφές όσες και οι σκύλοι που δέχθηκαν επίθεση.

Σας ευχαριστούμε πολύ για τη συμβολή σας!

Μπείτε στον παρακάτω σύνδεσμο και δηλώστε το περιστατικό επίθεσης λυκων στο κυνηγόσκυλό σας

ΔΗΛΩΣΗ ΕΠIΘΕΣΗΣ ΛΥΚΟΥ ΣΕ ΚΥΝΗΓΟΣΚΥΛΟ
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeBSjClg2FwB5kaEwMSILIEcXvwRJr9OLpP7iITY2W_gfZtqQ/viewform

Σημειώνεται πως στοιχεία από την προηγούμενη φάση καταγραφής προωθήθηκαν σε αρμόδιους φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τη διαμόρφωση νέου νομοθετικού πλαισίου.

Φωτογραφία: Αλέξανδρος Γκάσιος/Φωτ. Αρχείο ΚΟΜΑΘ

Ο λαγός αποτελεί αναμφίβολα ένα από τα δημοφιλέστερα παραδοσιακά θηράματα στη χώρα μας. Η αειφόρος διαχείρισή του, όπως και κάθε άλλου θηραματικού είδους, επιβάλει τη γνώση διαφόρων παραμέτρων, όπως την ετήσια κυνηγετική κάρπωση.

Η Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας Θράκης, με γνώμονα την ορθολογική διαχείριση των θηραμάτων, κατέγραψε για ένατη συνεχόμενη χρονιά την κάρπωση των λαγών στην Αλεξανδρούπολη, έχοντας ως πηγή πληροφόρησης τους κυνηγούς του τοπικού Κυνηγετικού Συλλόγου.

Η συγκεκριμένη καταγραφή ξεκίνησε την κυνηγετική περίοδο 2016-2017 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Για την κυνηγετική περίοδο 2024-2025 αυξήθηκε η κάρπωση κατά 21% σε σχέση με την περίοδο 2023-2024, φτάνοντας στους 4,08 λαγούς ανά κυνηγό. Η αύξηση αυτή φαίνεται να οφείλεται στο γεγονός ότι κατά την περσινή περίοδο οι κυνηγοί αναγκάστηκαν, λόγω των απαγορεύσεων θήρας εξαιτίας της μεγάλης δασικής πυρκαγιάς του 2023, να μετακινούνται εκτός νομού Έβρου. Διαπιστώνεται, δηλαδή ένας εξορθολογισμός της κάρπωσης, η οποία είχε πέσει σε χαμηλά επίπεδα λόγω των απαγορεύσεων θήρας, αλλά και των επιθέσεων λύκων σε κυνηγόσκυλα, που ανάγκαζε τους κυνηγούς σε περιορισμό των εξόδων τους για λαγό.

Εκτός της περιοχής της Αλεξανδρούπολης, η ΚΟΜΑΘ μελέτησε για δεύτερη χρονιά την κάρπωση στον ΚΣ Ελευθερούπολης και για πρώτη χρονιά στον ΚΣ Ξάνθης. Η κάρπωση λαγών από τους κυνηγούς του ΚΣ Ελευθερούπολης κινήθηκε ακριβώς στα ίδια επίπεδα με την περσινή χρονιά (3,94 λαγοί ανά κυνηγό), ενώ στον ΚΣ Ξάνθης καταγράφηκαν κατά μέσο όρο 2,61 λαγοί/κυνηγό. Να σημειωθεί ότι τα στοιχεία τα παρείχαν 79 κυνηγοί (34 παρέες) στον ΚΣ Αλεξανδρούπολης, 52 κυνηγοί (22 παρέες) στον ΚΣ Ελευθερούπολης και 186 κυνηγοί (46 παρέες) στον ΚΣ Ξάνθης. Τα στοιχεία συλλέχτηκαν από τον Επιστημονικό Συνεργάτη της ΚΟΜΑΘ Πέτρο Πλατή, Δασολόγο-Περιβαλλοντολόγο, ο οποίος έχει την επιστημονική επιμέλεια της δράσης αυτής.

Για την ασφαλή εξαγωγή συμπερασμάτων είναι απαραίτητη η συνέχιση της καταγραφής καθώς και η επέκτασή της σε περισσότερους Κυνηγετικούς Συλλόγους, προκειμένου να υπάρχει πληρέστερη εικόνα τα επόμενα χρόνια για την πληθυσμιακή τάση του είδους. Κάτι τέτοιο θα δώσει τη δυνατότητα στην ΚΟΜΑΘ να ενημερώνει ορθολογικά την Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδας, τη Δασική Υπηρεσία και την ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη χάραξη κατάλληλης θηρευτικής πολιτικής, τηρώντας πάντα την αρχή της αειφορίας των καρπώσεων.

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε την αντίστοιχη περσινή μας ανάρτηση εδώ.